Tycznościowanie względem linii bazowych: instrukcja

Demonstracja tycznościowania względem linii bazowych

Cel tycznościowania względem linii bazowych

Czasami odwoływanie się do punktów bazowych nie jest praktyczne, ponieważ geodeta lub generalny wykonawca nie wyznaczył punktów bazowych do tyczenia. Zamiast tego, jak ma to miejsce na większości placów budowy, oczekuje się wykorzystania linii bazowych, takich jak zaznaczone na gruncie osie siatki, jako odniesień pomiarowych. W takich sytuacjach tycznościowanie względem linii bazowych, zamiast tycznościowania względem punktów bazowych, jest najbardziej praktyczne.

Ponadto czasami korzystniejsze jest użycie linii bazowych zamiast punktów bazowych jako odniesienia do tyczenia, ponieważ wszystkie ekipy branżowe na placu budowy „przeciągają” lub wykorzystują te same linie do wyznaczania układu. 

Wybór zastosowania należy do Ciebie, ale ponieważ może to być przydatne rozwiązanie do tyczenia w określonych sytuacjach, funkcja ta jest dostępna w oprogramowaniu HCL.

Pamiętaj, że tycznościowanie względem linii bazowych wymaga pracy z plikiem CAD lub liniami w projekcie, ponieważ tachimetr będzie określał swoje położenie w obrębie cyfrowego projektu na potrzeby wykonywanych pomiarów.

Jeśli nie masz pewności, czy w Twojej sytuacji lepsze będzie tycznościowanie względem linii bazowych, czy względem punktów bazowych, rozważ najpierw tycznościowanie względem punktów bazowych, ponieważ jest ono najczęściej stosowane i zwykle uznawane za najdokładniejszą opcję.

Instrukcja, krok 1: Otwórz funkcję tycznościowania względem linii bazowych

Na ekranie głównym po prostu otwórz aplikację tycznościowania względem linii bazowych, aby rozpocząć proces tyczenia.

Zwróć uwagę, że po wykonaniu tej czynności oprogramowanie ostrzega, iż ponieważ nie wykonujesz tyczenia względem punktów bazowych, dokładność Twojego tyczenia zależy teraz całkowicie od dokładności linii, względem których za chwilę wykonasz tyczenie. Więcej informacji o tym, jak tachimetr określa swoje położenie, znajdziesz poniżej.

Instrukcja, krok 2: Wybierz pierwszą linię bazową i wykonaj pomiar

Znajdź w pliku CAD linię bazową, której użyjesz jako początkowej linii odniesienia, jak w poniższym przykładzie:

Teraz wskaż dowolne miejsce na tej linii i przygotuj się do pomiaru. Gdy będziesz mieć pewność, że możesz zmierzyć położenie na tej linii (upewniając się, że wybrano właściwy cel/pryzmat), naciśnij czerwony przycisk pomiaru.

Po zakończeniu przejdź do innego miejsca na tej linii i przygotuj się do zmierzenia drugiego punktu na tej linii. Najlepszą praktyką jest znalezienie drugiego punktu możliwie najdalej wzdłuż tej linii, który nadal zapewnia widoczność z tachimetru, a także znajduje się w miejscu, którego dokładności względem mierzonej linii jesteś pewien.

Pamiętaj, że dokładność tyczenia zależy całkowicie od dokładności pomiarów wykonywanych na tych liniach. W Twoim interesie jest zapewnienie tachimetrowi długiego odcinka tej linii bazowej do pracy, ale tylko jeśli wiesz, że możesz dokładnie zmierzyć położenie na linii. Im większą odległość wzdłuż linii zmierzysz między tymi dwoma punktami, tym większy będzie obszar tyczenia, na którym możesz pracować z pewnością — pod warunkiem że masz pewność co do dokładności pomiarów linii.

Po znalezieniu drugiego miejsca na linii postępuj zgodnie z instrukcjami na kontrolerze i wykonaj pomiar:

Instrukcja, krok 3: Wybierz drugą linię bazową i wykonaj pomiar

Znajdź drugą linię bazową, której chcesz użyć do ustawienia stanowiska. Ważna uwaga: ta linia musi przecinać pierwszą wybraną linię bazową. Jeśli tak nie jest, proces tyczenia nie powiedzie się. W moim przykładzie wybrałem linię bazową, która przecinała pierwszą linię pod kątem 90°. Postępuj zgodnie z instrukcją i zmierz pierwszy punkt na tej linii bazowej w wybranym przez siebie miejscu.

Ponownie postępuj zgodnie z instrukcjami i zmierz drugi punkt na tej linii bazowej, korzystając z tych samych wskazówek co w kroku 2 — zmierz punkt możliwie najdalej wzdłuż linii, mając pewność, że pomiar będzie dokładny. Po zakończeniu tego kroku na karcie pomiarów po prawej stronie powinny być widoczne 4 punkty. Zostanie tam wyświetlony kąt, o jaki obrócił się tachimetr (HA i VA), a także odległość punktów od urządzenia (SD).

Jeśli ustawienie stanowiska było nieprawidłowe (pomiar nie był wystarczająco dokładny lub wybrane linie nie przecinają się), tachimetr ostrzeże Cię, że nie można ukończyć procesu tyczenia i należy spróbować ponownie z innym wyborem.

Instrukcja, krok 4: Wybierz położenie stanowiska

Jeśli wykonano 4 wymagane pomiary 2 linii, nadszedł czas, aby wskazać położenie tachimetru. Chociaż możesz wiedzieć, gdzie znajduje się on względem linii, tachimetr tego nie wie. Wie jedynie, że zmierzył 2 linie i że technicznie może znajdować się w jednym z dwóch miejsc w projekcie.

Na poniższym zrzucie ekranu wiem, że położenie względem linii, w którym zmierzyłem moje linie, to lokalizacja „S1” — i właśnie ją kliknę:

Po kliknięciu wyświetlona zostanie wizualizacja odległości do zmierzonych przeze mnie linii:

Oprogramowanie zapewnia tyle wizualizacji, ile potrzeba, aby zagwarantować dokładne tyczenie i umożliwić Ci śledzenie każdego wykonywanego kroku.

Po włączeniu tej opcji zobaczysz także zielony okrąg, przedstawiający zalecany obszar tyczenia mieszczący się w ramach ustalonych przez Ciebie ustawień tolerancji.

Jako przykład poniższy obraz przedstawia użytkownika wybierającego tolerancję tyczenia 8 mm oraz oprogramowanie wskazujące obszar tyczenia, w którym można utrzymać taką tolerancję przy uwzględnieniu wykonanych pomiarów linii:

Instrukcja, krok 5: Sprawdź błędy tyczenia

Oprócz tej wizualizacji „wartości” zmierzonych punktów wskazują potencjalne niedokładności pomiarów, jak na poniższym zrzucie ekranu:

Zwróć uwagę, że w moich pomiarach nie widać żadnych niedokładności aż do punktu „Line2Pt2” — pokazuje on odchylenie na północ o 7 mm od miejsca, w którym powinien znajdować się ten punkt, gdyby pomiar był zgodny ze sposobem zaprojektowania linii.

Zrozumienie niedokładności tyczenia

Należy tutaj zauważyć, że oprogramowanie oblicza niedokładności linii wyłącznie dla ostatniego zmierzonego punktu. W praktyce oznacza to, że podczas obliczania tego tyczenia oprogramowanie „zakłada”, że linia 1 została zmierzona idealnie zgodnie z projektem, a pierwszy punkt drugiej linii również został zmierzony idealnie zgodnie z projektem. Jeśli wśród punktów występują jakiekolwiek niedokładności, w jakiś sposób pojawią się one w ostatnim zmierzonym punkcie.

Innymi słowy:

1. Pierwsze dwa zmierzone punkty pierwszej linii wyznaczają „linię odniesienia” — na potrzeby obliczeń uznaje się, że została ona zmierzona dokładnie zgodnie z projektem.
2. Po zmierzeniu pierwszego punktu drugiej linii oprogramowanie natychmiast określa, gdzie ta druga linia znajduje się w przestrzeni, i wizualizuje dokładnie, jak ta linia powinna przeciąć pierwszą linię pod kątem wskazanym przez projekt.
3. Po zmierzeniu ostatniego punktu (drugiego punktu linii 2) tachimetr zasadniczo stwierdza: „zakładając, że pierwsze 3 punkty zostały zmierzone idealnie, ta linia, w punkcie właśnie zmierzonym, ma określone odchylenie od projektu”.

Powyższe trzy stwierdzenia wyjaśniają, dlaczego wykorzystanie punktów bazowych podczas tyczenia uznaje się za dokładniejsze: punkty bazowe mają ustalone współrzędne i można je wzajemnie sprawdzać pod kątem ich wzajemnego położenia i odległości od siebie oraz od tachimetru podczas pomiaru. Ewentualne błędy tych pomiarów są minimalizowane i rozkładane na wszystkie zmierzone elementy. Geodeci nazywają to czasami „nadmiarowością”.

W przypadku tyczenia względem linii bazowych ta „nadmiarowość” nie występuje: stanowisko zakłada, że pierwsze trzy punkty są zgodne z projektem, i odpowiednio określa swoje położenie. Pomiar czwartego punktu sugeruje, że wśród linii bazowych występuje błąd, ale sposób jego zdiagnozowania lub ograniczenia zależy od użytkownika końcowego. Dokładne tyczenie względem linii bazowych jest z pewnością możliwe, jednak zrozumienie działania procesu tyczenia oraz znaczenia danych wyświetlanych podczas tego procesu ma kluczowe znaczenie dla zachowania dokładności.

Na końcu tego artykułu znajdziesz kilka przykładów interpretacji dokładności tyczenia. Podsumowując, pamiętaj, że dokładność tyczenia zależy od dokładności wyznaczenia stanowiska — znajdź na liniach najlepsze praktyczne miejsca pomiaru. Zoptymalizuj obszar tyczenia, na którym chcesz pracować, ale jednocześnie ogranicz błędy tyczenia do wybranej tolerancji. Może to oznaczać decyzję o tyczeniu na mniejszym obszarze, niż początkowo planowałeś, aby zachować poprawność tyczenia.

Jak zatem zdiagnozować potencjalne niedokładności?

Istnieje kilka sposobów sprawdzania dokładności punktów i linii bazowych — ten artykuł zawiera szczegółowy przegląd.

Jako podstawową metodę diagnostyczną możesz po prostu użyć funkcji geometrii współrzędnych (COGO) na tablecie, aby sprawdzić pomiary obiektów w pliku cyfrowym, oraz aplikacji brakującej linii do sprawdzania pomiarów, co można zrobić bez ustawiania stanowiska.

Aplikacje COGO:

Aplikacja brakującej linii:

Instrukcja, krok 6: Ustaw wysokość stanowiska (jeśli jest wymagana)

Jeśli pracujesz z wysokościami, musisz ustawić wysokość stanowiska. Więcej informacji o ustawianiu wysokości stanowiska znajdziesz w tym artykule. Wystarczy jednak nacisnąć przycisk „ustaw wysokość stanowiska” po prawej stronie, w zakładce „Podsumowanie”, aby przejść przez ten proces.

Jeśli nie pracujesz z wysokościami, przejdź do ikony ustawień u góry i wyłącz wysokości (lub włącz je, jeśli jest to wymagane). Po wyłączeniu wysokości krok dotyczący wysokości stanowiska również się nie pojawi.

Pamiętaj, że jeśli ustawisz wysokość stanowiska podczas tego procesu, zawsze możesz wrócić do niej później i ją skorygować, jeśli popełnisz błąd. Możesz to zrobić podczas procesu tyczenia lub przechodząc z ekranu głównego do przycisku edycji wysokości stanowiska po ukończeniu pracy na stanowisku. Zobacz poniższe zrzuty ekranu:

Instrukcja, krok 7: Rozważ opcję „Przesunięcie stanowiska”

Jak omówiono w tym artykule, przesunięcie współrzędnych stanowiska może być przydatne. Ta opcja jest dostępna tylko podczas tyczenia względem linii bazowych i można jej użyć, gdy wiesz, gdzie występują błędy w liniach bazowych. Funkcja „Przesunięcie stanowiska” umożliwia przesunięcie obliczonych współrzędnych tachimetru po tyczeniu, aby w miarę możliwości ograniczyć błędy wykryte między zaprojektowanymi liniami bazowymi a pomiarem wykonanym w terenie.

Więcej informacji znajdziesz w artykule Przesunięcie stanowiska.

Instrukcja, krok 8: Rozpocznij aplikacje pomiarowe

Twoje stanowisko ma teraz współrzędne w pliku CAD i możesz przejść do korzystania z aplikacji pomiarowych.

Szybka przydatna wskazówka:

Czasami możesz preferować tyczenie względem punktów bazowych, ale niezależnie od podejmowanych działań punkty bazowe nie wydają się dokładne. Jedną z metod diagnostycznych jest tymczasowe ustawienie stanowiska na podstawie linii bazowych, aby sprawdzić, czy pomoże Ci to zidentyfikować punkty bazowe, które mogą być nieprawidłowo zlokalizowane. Chociaż po tyczeniu względem linii bazowych możesz nie chcieć wykonywać żadnego tyczenia ani oficjalnych pomiarów, może to być dobry sposób na sprawdzenie potencjalnych problemów, które należy zgłosić.

Przykłady błędów tyczenia ułatwiające zrozumienie:

Pamiętaj, że tylko ostatni punkt procesu tyczenia względem linii bazowych pokaże błąd tego procesu. Poniżej przedstawiono przykłady znaczenia takiego błędu.

Uwaga: mimo że oprogramowanie przypisuje błąd wyłącznie do ostatniego punktu tego procesu tyczenia, prawdopodobne jest, że błędy pochodzą z dowolnego punktu procesu tyczenia, co użytkownik końcowy musi sprawdzić i zdiagnozować.

Line2Pt2 dN = 7 mm:

Wizualizacja sposobu obliczenia przez tachimetr:

Fioletowe punkty (punkty 1 i 2 linii 1) są uznawane za dokładne i stanowią linię odniesienia. Punkt 3 (niebieski) określa, gdzie druga linia powinna znajdować się w przestrzeni, i jest uznawany za dokładny w miejscu, w którym został zmierzony. Punkt 4 to ostatni zmierzony punkt drugiej linii, z odchyleniem o 7 mm na północ od czerwonego symbolu X, czyli miejsca, w którym powinna znajdować się linia.

L2Pt2 dE = -7 mm:

Wizualizacja sposobu obliczenia przez tachimetr:

Fioletowe punkty (punkty 1 i 2 linii 1) są uznawane za dokładne i stanowią linię odniesienia. Punkt 3 (niebieski) określa, gdzie druga linia powinna znajdować się w przestrzeni, i jest uznawany za dokładny w miejscu, w którym został zmierzony. Punkt 4 to ostatni zmierzony punkt drugiej linii, z odchyleniem o 7 mm na zachód od czerwonego symbolu X, czyli miejsca, w którym powinna znajdować się linia.

L2Pt2 dN = 4 mm, dE = -4 mm

Wizualizacja sposobu obliczenia przez tachimetr:

Fioletowe punkty (punkty 1 i 2 linii 1) są uznawane za dokładne i stanowią linię odniesienia. Punkt 3 (niebieski) określa, gdzie druga linia powinna znajdować się w przestrzeni, i jest uznawany za dokładny w miejscu, w którym został zmierzony. Punkt 4 to ostatni zmierzony punkt drugiej linii, z odchyleniem o 4 mm na północ (powyżej miejsca, w którym zgodnie z projektem powinna znajdować się linia) oraz odchyleniem o 4 mm na zachód (bardziej w lewo od miejsca, w którym powinna znajdować się zaprojektowana linia).

Uwagi końcowe:

Odchylenia tego ostatniego punktu prawdopodobnie wynikają z połączenia błędów we wszystkich pomiarach. Jednak na potrzeby tej aplikacji tyczenia błąd jest wyświetlany wyłącznie przy ostatnim punkcie. Teraz, gdy wiesz już, jak tachimetr interpretuje ten błąd, możesz zdecydować, jak postępować w ramach swoich aplikacji.